Kampen

De thermometer

Om de temperatuur te meten gebruiken we de thermometer. Die is aan het einde van de 16e eeuw in Italië uitgevonden door Galileo Galilei. De eerste thermometers waren gevuld met water; later met alcohol. Het bleek  moeilijk om een goede schaalverdeling te verzinnen.
Fahrenheit( 1686 – 1736) maakte de eerste betrouwbare thermometers ter wereld. Hij vulde de thermometer met kwik en sloot de glazen buis van boven af. Zo had de thermometer geen last van veranderingen in de luchtdruk.  Hij zette de thermometer in een mengsel van ijs, zout en salmiak en noemde dat 0 graden. Verder had hij als vaste punten het vriespunt en het kookpunt van water. Onder andere in de Verenigde Staten gebruiken ze deze thermometer nog.
Verscheidene anderen verzonnen een eigen schaalverdeling. Die wij gebruiken is bedacht door Celsius (1701 – 1741). Die zette 0 graden bij het kookpunt van water en 100 graden bij het vriespunt van water. De Zweed Strömer draaide dat om en zo kregen we onze huidige thermometer.
Als je de temperatuur wilt omrekenen van Celsius en Fahrenheit en omgekeerd, dan gebruik je de volgende formule:

 

Van

  Naar

Formule

Celsius

Fahrenheit

°F = °C x 1,8 + 32

Fahrenheit

Celsius

°C = (°F – 32) / 1,8


Voorbeeld: 25 graden Celsius = 25 x 1,8 + 32 = 45 +32 = 77 graden Fahrenheit.

Als je de temperatuur wilt meten, dan doe je dat op een hoogte van 150 cm. Je kunt daarvoor een eenvoudige thermometer gebruiken die tegenwoordig met alcohol gevuld is. Kwik is erg giftig en wordt alleen in specialistische thermometers gebruikt. Wil je ook de maximum- en minimum temperatuur van een etmaal weten, dan kun je daar een speciale thermometer voor gebruiken.

Om op deze manier de temperatuur te meten is wel nostalgisch, want bijna iedereen gebruikt tegenwoordig een digitale thermometer. Dat is een weerstandsthermometer.  Een weerstandstherometer heeft elektrische weerstanden. Een elektrisch stroompje loopt door een circuit waarin bijvoorbeeld een vaste weerstand zit en een temperatuursafhankelijke weerstand. Door de elektrische stroom over zo'n weerstand te meten, wordt de weerstand van de temperatuursafhankelijke weerstand berekend. Dit kan op een eenvoudige wijze omgerekend worden naar een temperatuur. De gegevens kunnen opgeslagen worden en naar een console in huis gestuurd worden.

Er zijn heel nauwkeurige te krijgen, die daarnaast nog veel meer mogelijkheden hebben, maar daarover later.
Op de foto hieronder zien we een officiële thermometer en vochtigheidsmeter van het KNMI. Ze staan gewoon in de volle zon, maar de zon kan de thermometer zelf niet beschijnen.
Een thermometer moet je eigenlijk om de zoveel tijd ijken. Maar ook dan krijg je niet de juiste temperatuur. Aan de plaats van de thermometer worden door het KNMI zoveel eisen gesteld, dat je dat in je eigen tuin nooit kunt bereiken. Dat geeft niet, als je bij benadering maar de temperatuur weet. Van al die gegevens kun je dan mooie grafieken maken.