Kampen

De regenmeter

De hoeveelheid regenwater wordt uitgedrukt in millimeters. 1 millimeter regen komt overeen met 1 liter water op een oppervlakte van 1 vierkante meter. Valt de neerslag in vaste vorm, bijvoorbeeld als sneeuw of ijzel, dan wordt de neerslag door een verwarmingselement in de regenmeter gesmolten. 1 millimeter smeltwater is te vergelijken met een sneeuwhoogte van 1 centimeter.
Om te meten hoeveel mm neerslag er gevallen is, kun je moeilijk een bak van een vierkante meter neerzetten. Het water wat erin valt zou ook zo verdampen. Handiger is een cilinder te nemen met een breed bovenstuk en naar beneden toe smaller. Dan krijg je een schaalverdeling die goed is af te lezen en je hebt geen grote bak nodig.

Soorten regenmeters

Er zijn veel verschillende soorten regenmeters. Hiernaast staat de meest eenvoudige regenmeter. Met zo’n regenmeter ben ik meer dan 50 jaar geleden begonnen met neerslagwaarnemingen. Omdat er na een bui als de zon gaat schijnen water begint te verdampen , is deze regenmeter niet erg nauwkeurig. Maar het geeft wel een goede indruk van hoeveel er gevallen is. Zeker als de zon niet schijnt. Plaats de meter op een hoogte tussen de 30 en 50 cm. Zo ver mogelijk van gebouwen en hoge bomen of struiken af. 



Wil je de neerslag beter bepalen dan is de Hellmann-regenmeter geschikter. Sinds een aantal jaren heb ik die. Op de foto hieronder ziet u hoe deze werkt. Deze regenmeter bestaat uit twee compartimenten. In het onderste deel is een opvangbeker. Regen die daarin valt kan nauwelijks verdampen. Elke avond leeg ik indien nodig het reservoir in een nauwkeurige maatbeker en noteer de neerslaghoeveelheid. De nauwkeurigheid is 0,1.

1) Het bovendeel waarin de neerslag valt.
2) De bodem waarover het bovenste deel wordt geschoven.
3) Het reservoir waarin de neerlag bewaard wordt.
4) De bevestigingsbeugel om de neerslagmeter in zijn geheel te bevestigen aan een paal 50 cm boven het maaiveld.
5) De maatcilinder waarmee je de neerslaghoeveelheid tot op een tiende nauwkeurig kunt aflezen.

En dan is er nog de  automatische regenmeter.  Op de foto ziet u voor de regenmeter het binnenste gedeelte staan. De regen valt op het hefboompje en als dat vol is kantelt dat en wordt de neerslag geregistreerd.De automatische regenmeter die ik heb is minder nauwkeurig dan de Hellmann regenmeter, ( 0,2) maar je kunt dan wel zien wanneer het geregend heeft en hoe hard het regende.
Dat wordt namelijk doorgeseind naar een console binnenshuis.

Waarnemingen KNMI

Het KNMI gebruikt ook automatische regenmeters.  Hun automatische regenmeters zijn natuurlijk erg nauwkeurig. Maar de hoeveelheid neerslag kan over kleine afstanden sterk verschillen. Om de verdeling van de hoeveelheid neerslag nauwkeurig in kaart te brengen, beschikt het KNMI naast het automatisch meetnet ook over een dicht netwerk van regenwaarnemers. De opstelling van de instrumenten en het instrumentarium voldoen aan de internationale eisen, vastgesteld door het Wereld Meteorologische Organisatie (WMO).
Het KNMI heeft een flink aantal  van zulke neerslagstations waar de neerslag wordt gemeten met een hand-regenmeter. Dat gebeurt twee keer per dag.
Voor elke dag maakt het KNMI een kaartje met de neerslaghoeveelheden. Ook kaartjes met de neerslag per maand  zijn op de site van het KNMI te vinden.
https://www.knmi.nl/nederland-nu/klimatologie/geografische-overzichten
https://www.knmi.nl/nederland-nu/klimatologie/geografische-overzichten/archief/maand/rd

De neerslagradar

Waar er neerslag valt is prima te zien op de neerslagradar. De eerste regenradar van het KNMI kwam in 1959 op Schiphol te staan. In 1962 kwam er één in De Bilt. Vanaf 1989 zijn de waarnemingen automatisch op de KNMI stations.

 Heel bekend is de regenradar  van buienradar. (https://www.buienradar.nl/)
Ook die van Weerplaza (https://www.weerplaza.nl/regenradar/) is behoorlijk nauwkeurig.   

De neerslagradar wordt ook gebruikt om de hoeveelheid neerslag te berekenen. Aan de hand van een serie beelden kan worden ingeschat hoeveel in een bepaalde tijd op verschillende plaatsen is gevallen.

De radarsombeelden van de neerslag zijn uiteraard niet zo nauwkeurig als de handmatige metingen. Ze vormen wel een prima aanvulling op het meetnet, vooral voor buien die tussen de mazen van het net doorglippen.