Kampen

Een witte Kerst door de jaren heen.

Ook al zou heel Kampen de beide Kerstdagen bedekt zijn onder een dik pak sneeuw, dan hoeft  het nog geen echte witte Kerst te zijn. Van een witte Kerst mag je alleen spreken als er op 25 en 26 december in De Bilt een gesloten sneeuwdek ligt. Dat is ook zo met bijvoorbeeld hitte- en koudegolven. Het gaat om De Bilt. Daarom zijn er sinds 1900 maar 8  officiële witte Kerstdagen geweest. Regionale natuurlijk veel meer.

We gaan de 8 witte Kerstdagen eens langs. Lag er toen veel sneeuw? Was het ook erg koud? Enz.

1906. De vorst valt  rond 15 december in en zal duren t/m oudejaarsdag. Vanaf 24 december begint het te sneeuwen en valt er veel sneeuw. Het worden schitterende Kerstdagen. In De Bilt ligt ongeveer 10 cm sneeuw.  Op de eerste Kerstdag dooit het overdag een paar graden. Verder vriest het licht. ( Max/min temperaturen: 25 dec. 3,6°  en – 0,8 ; 26 dec. –2,8° en  –4,7°) De vorstperiode wordt op oudejaarsdag afgesloten met een sneeuwstorm.

1938. De vorst valt in op 16 december. In de ochtend is het in Vlissingen nog 7 graden, maar in Groningen vriest het al licht. Op 19 en 20 december is het bitterkoud met ook overdag temperaturen beneden de – 10 graden. Heel wat anders dan nu! En dan gaat het sneeuwen. Twee dagen lang valt er heel veel sneeuw en dat maakt de Kerstdagen tot een sprookje. Met temperaturen tussen de – 5 en – 15 graden is het wel erg koud. De Bilt heeft
13 cm sneeuw. Max/min:  25 dec. -2.0° en – 10,8° en 26 dec.  - 4,6° en – 9,9° Op 27 december gaat het dooien.

1940. De eerste winter tijdens de bezetting. Het is al vanaf eind oktober steeds winters. Ook in december vorst die afgewisseld wordt door regen en wind. Maar 19 december steekt er een bulderende noordoostenwind op en met in Noord Nederland een sneeuwstorm verovert de vorst ons land weer. En dat brengt ons een witte Kerst. Niet overal even mooi. In De Bilt gaat het de tweede Kerstdag dooien. Het sneeuwdek smelt niet weg, maar heel fraai is het niet. Dan in de Achterhoek: daar zijn beide Kerstdagen prachtig!  In De Bilt ligt ongeveer 4 cm sneeuw. Max/min temperaturen:  25 dec. 0,1° en – 7,8° en 26 dec. 4,2° en – 2,2°.
Vanaf 31 december valt de vorst weer in en dan heel hevig. Met korte onderbrekingen tot 7 februari.

1950. Ook in deze winter is het eind oktober al erg koud. November is erg onbestendig. En dan begint de winter! Op 3 december valt die het land binnen en blijft tot 4 januari 1951 in ons land. De witte Kerst hebben we te danken aan de sneeuwval op 15 december. De Kerstdagen zijn prachtig wit. In De Bilt ligt zo’n 6 cm sneeuw. Max/min temperaturen : 25 dec. 0,4° en – 4,6°; 26 dec. – 0,3° en – 6,6°. Niet al te koud dus.

1964. En weer is oktober koud. Maar daarna is het tot 19 december zacht. Maar vanaf 20 december wordt het opnieuw koud. ( In 1962 en 1963 was de Kerst in een flink deel van ons land  ook wit, maar niet in De Bilt.) En juist in de Kerstnacht valt er een pak sneeuw. Tussen de 5 en 10 cm in De Bilt. Vooral in de nachten is het koud met strenge vorst. Max/min temperaturen:  25 dec. 0,4° en – 11,4°; 26 dec. 1,4° en -12,2°.

1981. Het wordt eentonig, maar weer is oktober koud. En november is weer aan de zachte kant, totdat het eind november kouder wordt. December begint echter zacht, maar dat duurt niet lang. Depressies trekken steeds zuidelijker en we komen in de koude lucht met flinke sneeuwbuien. Op 14 december woedt er een sneeuwstorm en zo wordt ons land steeds meer bedekt met een dikke laag sneeuw. Overal ligt rond 17 december tussen de 10 en 20 cm sneeuw. En het vriest dat het kraakt tot wel  -19° op 17 december in Leeuwarden aan toe. Dan neemt de vorst af, maar de Kerstdagen zijn toch nog mooi wit met lichte vorst tot lichte dooi. 29 december valt dan de dooi in, maar dat betekent nog niet het eind van de winter, want in januari gaat het weer hard vriezen.  In de Bilt ligt tussen de 11 en 20 cm sneeuw. ( Er dooit de eerste Kerstdag behoorlijk wat weg.)  Max/min temperaturen: 25 dec. 3,4° en – 4,0°; 26 dec. – 0,5° en – 5,0°.

2009. Eindelijk weer een witte Kerst. De eerste in de 21e eeuw.
November is zacht en ook december begint zacht. Vanaf 12 december wordt het kouder en valt de vorst in. Het begint 17 december te sneeuwen. In Wilsum 9 cm en dat sneeuwdek handhaaft zich goed. En als er 21 december al 13 cm ligt en er ook in De Bilt aardig wat sneeuw ligt,  lijkt een witte Kerst nabij. Maar vlak voor 25 december gaat het dooien en de sneeuw begint rap te verdwijnen. In de ochtend van 25 december ligt er in De Bilt nog 9 cm en in Wilsum nog maar 4 cm.  In De Bilt ligt er 26 december nog 4 cm. In Wilsum is de sneeuw dan weg. Maar dus toch een witte Kerst!
Max/min temperaturen:  De Bilt: 25 dec.  4,6° en 0,2° ; 26 dec. 5,6° en 1,9° ( In Wilsum25 dec.  3,9° en – 0,4°; 26 dec. 6,9° en 1,9°)
Eind december valt de vorst weer in en een koude januari volgt. 

2010. En weer een witte Kerst! Zo is er in 28 jaar geen witte Kerst en dan ineens twee achter elkaar. Eind november gaat het vriezen. En dat gaat in december door. Er zijn wel wat zachtere dagen bij, maar bijna elke nacht vriest het wel.
De sneeuw die er begin december valt , is op de 6e weer weggesmolten. Maar de sneeuw die 16 december valt, houdt het vol. Er valt steeds weer wat bij!   En zo ligt er in De Bilt op de Kerstdagen maximaal  5 cm sneeuw; hier in Wilsum op eerste Kerstdag 8 cm en op de tweede Kerstdag  6 cm.
Max/min temperaturen: 25 dec. 0,6° en -3,3°; 26 dec. 4,8° en -5,9°. ( In Wilsum: 25 dec. -0,9° en -4,9°; 26  dec. 1,8° en – 3,7.

De winter stelt verder niet veel meer voor.