Kampen

Gertrude Jekyll

 

GERTRUDE JEKYLL ( 1843-1932 )

 

 Gertrude Jekyl was zeer veelzijdig. Ze studeerde botanica, kleurenleer,schilderkunst en architectuur. Ze maakte vele reizen en kreeg dankzij die reizen belangstelling voor traditionele ambachten. Ze leerde tapijten knopen, borduren ,houtbewerking ,schilderen en fotograferen. Uiteindelijk legde ze zich helemaal toe op de tuin. Ze hield vsn het ontwerpen; kennis van de planten; het kweken ervan en zo het maken van een prachtige creatieve tuin. Heel succesvol werd ze, toen ze ging samenwerken met de architect Edwin Lutyens. Huizen en tuinen werden als één geheel ontworpen. En dat was in die tijd nog helemaal niet vanzelfsprekend. Vaak ontwierp ze ook tuinen met planten die in dezelfde biotoop groeien. Tuinieren werd zo aanmerkelijk minder arbeidsintensief.
Dat ze ook nu nog een inspiratiebron is, komt voor een groot deel doordat ze na haar dood meer dan 2000 ontwerptekeningen naliet voor ongeveer 250 tuinen, waaronder vele grote landschapstuinen. Die bevinden zich nu in de Reef Point Collectie. Die ontwerpen waren bijzonder gedetailleerd tot aan de kleinste stukjes van de tuin toe. Combinaties van planten die ze daarin gebruikte zijn ook nu nog goed toe te passen in kleine tuinen.
Erg jammer dat in de Tweede Wereldoorlog veel van haar tuinen verloren zijn gegaan of erg beschadigd zijn. Dankzij de nagelaten tuinontwerpen konden er tuinen in de stijl van Gertrude Jekyll gerestaureerd worden. We gaan in een paar van die tuinen eens een kijkje nemen.  

Munstead Wood Garden

In 1878 verhuiden Gertrude Jekyl en haar moede naar Munstead in Surrey. . En Gertrude legde de tuin aan. Toen ze in 1878 een stuk grond aan de overkant van de weg kocht, begon ze daar een prachtige tuin aan te leggen. Het werd één van haar grootste creaties.  Edwin Luteyens had het huis ontworpen. De tuin is in de loop der jaren behoorlijk verwaarloosd, maar begint nu zijn oude glorie terug te krijgen. Munstead House is in privé bezit en de huidige eigenaars restaureren nu de tuin aan de hand van de oorspronkelijke plannen. Een bostuin, een rivier van narcissen, oevers van azalea's en rododendrons, pergola's, rozen en struikranden behoren tot de kenmerken van deze tuin. Gertrude had voor haar tuin maar liefst 14 tuiniers in dienst en dat zou nu een vermogen kosten!

Durmast House Garden

De tweede tuin die we bezoeken is gelegen rond Durmast House in Hampshire. Gertrude Jekyll ontwierp de tuin voor een nicht van haar, Nelly Baring, in 1907. Gertrude Jekyll was op het hoogtepunt van haar roem. In 1908 had ze haar beroemdste boek uitgegeven: Color in the flower garden. Ze veegde daarin de vloer aan met de Victoriaanse ideeën over planten. De Durmast-tuin toont haar ideeën heel goed met twee contrasterende randen; één rand heeft warme kleuren met rood, geel en oranje in een gemengd thema en de andere met een koel geel en blauw gekleurd schema. Een grote rozentuin in de vorm van twee helften van een diamant is omzoomd met lavendel van Munstead en er is een typisch Jekyll-schema voor een lange kruidachtige rand in de cottage-tuinstijl, maar met Jekyll's kleurenmengsels. Ze ontwierp ook een azalea-wandeling die leidde naar een lange ketting van oude rozen naast een weidehaag. Heel mooi van Gertrude Jekyll vind ik ze er voor zorgt dat er alle seizoenen wat te beleven valt. Borders veranderen van kleur als de seizoenen vorderen. Alles vloeit prachtig in elkaar over.  De tuin was erg verwaarloosd en is nu voor het grootste gedeelte gerestaureerd.  

Manor House Garden

De Manor house garden ligt in Upton Grey, Hampshire. De tuin werd door Gertrude Jekyll ontworpen in 1908 voor Charles Holme, een vooraanstaand lid van de Ards and Crafts beweging. ( een sociale beweging en een stroming in de kunsten industriële vormgeving)
Deze tuin is niet zo groot als de meeste van haar tuinen. Ook van deze tuin was bijna niets meer over dan een jungle. Maar gelukkig: in 1984 kwamen er nieuwe eigenaars die de originele plannen gingen gebruiken en de tuin begonnen te rtestaureren. Wat een werk!  De eigenaresse schreef twee boeken over de restauratie. Tegenwoordig is dit de meest autenthieke Jekyll tuin met formele borders en en een wilde tuin. De tuin heeft verschillende niveaus, die je kunt bereiken door stenen trappen. De bloemen golven van het ene niveau naar het andere. 

Vann Garden

Vann ligt in Surrey. Dit landgoed is al drie generaties in bezit van dezelfde familie.  Daaronder weer een Arts and Crafts architect namelijk W.D.Caröe. De buurvrouw van Caröe was Gertrude Jekyll. Zij ontwierp de mooie bosrijke  watertuin. Voor de gehele tuin maakte ze een lijst van 1500 planten. Daaronder bekende soorten zoals primula's, hosta's , maskerbloemen, varens, steenbreek en dotterbloemen. Het is een schitterende tuin geworden, die tegenwoordig tot het Engelse erfgoed behoort. 

Hestercombe Garden

De laatste tuin die we bezoeken is Hestercomb wat ligt in Somerset. Hier ligt een prachtige Jekyll/Luteyn tuin. Deze tuin werd tussen 1904 en 1908 aangelegd. Voor de trappen, muren,  paden en zwembaden werden lokale stenen gebruikt. Hetv harde van het steen wordt verzacht door de kleurige planten. Enkele planten die Gertrude Jekyll gebruikte waren: pioenen, delphinium, klaprozen, asphodeles( affodil) , kniphofia, iris, verbascum, vingerhoedskruid, campanula's, helleborussen en bergenia's . Ze varieerde de bepanting veel. Lette goed op of ze schaduw nodig hadden of zon enzovoort. Tussen de stenen mochten gerust zaden ontkiemen van bijvoorbeeld madeliefje en erigeron. 
Hoewel de tuin in elk seizoen wel mooi is, ligt het hoogtepunt van de bloei toch in de zomer.
Gertrude Jekyll is van grote betekenis geweest voor het moderne tuinieren. Gelukkig dat er nog zoveel bewaard is gebleven van haar ontwerpen.